İstanbul Barosu Başkanı Ümit Kocasakal ve Yönetim Kurulu Üyeleri, İBB Davası'nın 109. gününde duruşma salonunda yargılamayı izledi. Ara verildiği sırada Silivri'deki Marmara Cezaevi önünde açıklama yapan Kocasakal, hukuksuzluğa odaklandıklarını belirterek, "Önce şunun bir altını çizeyim. Biz İstanbul Barosu olarak hukuksuzluğun kaynağına ya da kime yöneldiğine ya da isnadın niteliğine veya içeriğine bakmaksızın hukuksuzluğun kendisine odaklanıyoruz. Yani dolayısıyla hukuksuzluk kime yönelirse yönelsin hukuksuzluğun karşısında yer almaya, temel hak ve hürriyetleri korumaya, tüm vatandaşların kimliğine bakmaksızın hakkını, hukukunu kollamaya devam edeceğiz. Ana ve temel çizgimiz budur. Buraya gelmemizin de temel sebeplerinden bir tanesi bu" dedi.
Kocasakal şu görüşleri dile getirdi:
"Çünkü bu kamuoyuna mal olmuş, toplumun geniş bir kesimini ilgilendiren bir yargılama süreci olduğu için, elbette bu yargılama sürecinde bizim meslektaşlarımız yer aldığı için aynı zamanda biz buraya bu anlamda durumu kendimiz görmeye, yaşananları dinlemeye geldik. Zaten Avukatlık Kanunu'nun, 1136 sayılı kanunun da 76. maddesinin bize verdiği bir görevdir ve yetkidir. Dolayısıyla gelmemizin temel sebebi bu."
KOCASAKAL: MEHMET PEHLİVAN'IN TAHLİYESİNİ BEKLİYORUM
"Meslektaşınız Mehmet Pehlivan için bugün bir tahliye bekliyor musunuz?" sorusu üzerine Kocasakal, "Bekliyorum. Çünkü suçlamaları gördüm, biliyorum. Niye? Çünkü diyorum. Bir avukatın savunmaların nasıl yapılacağı veya yapılması gerektiği ya da bunun organizasyonuyla ilgili bir faaliyeti hiçbir şekilde suç teşkil etmez. Yani eğer avukatlık faaliyeti söz konusuysa ki böyle görüyor, ben bir avukatın üye olarak yani üyesi olduğu olacağı tek örgüt savunma örgütü olan barodur. Yani dolayısıyla artı bakın bir şey daha söyleyeyim; tutukluluk bir yargılamanın zorunlu olmazsa olmaz bir parçası değildir. Yani tutuksuz da bir yargılama yapılabilmektedir. Ve üstelik de bakın şunu iyi bir anlamak lazım. Tutuklamayı düzen Ceza Muhakemesi, kanunun 100. maddesi bütün şartlar var olsa bile tutuklamayı ihtiyari kılmış. Tutuklanabilir diyor. Tutuklanır diye emredici bir şey yok. Dolayısıyla bir avukatın avukatlık faaliyeti sebebiyle yargılanması zaten son derece yanlış olmakla birlikte ama tutukluluk üzerinden hürriyetinden mahrum kalması kabul edilebilir bir durum değil. Dolayısıyla ben tahliyesini bekliyorum ve bunu hukuki bir gereklilik olarak da görüyorum." diye konuştu.
İstanbul Barosu Başkanı Ümit Kocasakal duruşma salonunun yapısına ve salonda heyet başkanını görüp göremediklerine ilişkin soruya, "Güzel söylediniz. Büyük bir salonun içindeyiz. Buradan adalet bekliyor. Yani buradan ve bu salonlardan bu toplum adalet bekliyor." diye yanıt verdi.
"HERKESİN AYNI TORBAYA ATILDIĞI KOLLEKTİF TOPLU YARGILAMALAR ENDİŞE VERİCİ"
Kocasakal, gizli tanık uygulamasına ilişkin de şu görüşleri dile getirdi:
"Verilecek kararın meşruiyetinin temeli şekli yargılama değil. Verilecek hükmün meşruiyetinin temeli adil yargılanma hakkına riayet edilmesi ve kanuna uygun bir yargılama yapılması. Şimdi bu gibi büyük salonlar bende şahsen bir ceza hukukçusu olarak şöyle endişeler doğuruyor. Bir kolektif sorumluluk, toplu davalar ve yargılamalar. Bakın ceza sorumluluğu şahsidir ama maalesef Türkiye'de son yıllarda ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin dahi bir yana bırakılarak herkesin aynı torbaya atıldığı kolektif toplu yargılamalar görüyoruz. Bu çok endişe verici. Mesela bu salonda beni rahatsız eden çok şey var. Sadece salonun büyüklüğü değil. Mesela orada benim dikkatimi çekti. Heyetin savcılık makamının veya savcının oturduğu yerin heyetin dahi önünde olması beni rahatsız ediyor. Yani bu şu mudur? Yani savcılık mahkemenin dahi önünde mesajı mıdır? Mesela gene yani insanların dürbünle izleme yaptığı bir salon.
Mesela ben avukat meslektaşların oturduğu yerden bile başkanın mimiklerinin görülemediğini görüyorum. Oysa yargılamanın yüz yüze olması ilkesi tam da bunu aslında bu burada devreye girmesi gerekir. Yani ben vallahi meslektaşlarımın yerinde olsam muhtemelen başkana derim ki mesafemiz o kadar fazla ki SEGBİS aracılığıyla biz aslında bir bağlantı kursak daha iyi olur. Şimdi bakın mesele aslında daha şey salon filan değil. Bir meşhur kalıbımız var değil mi? Gereği düşünüldü. Bakın temel olan şu: Gereğinin kim tarafından ve neye göre düşünüleceği. Doğrusu şudur. Gereği mahkeme salonunda ve hakim tarafından düşünülmeli. İki, gene gereği sadece hukuka, kanuna ve vicdana göre düşünülmeli. Şimdi bu konuda bir tereddüt ortaya çıktığı anda kimse verilecek kararın meşruluğunu kolay kolay ileri süremez. Dolayısıyla yani mesela bu dava üzerinden de bakın mesele kişiler üzerinden bakmamak lazım. İlkeler üzerinden bakmak lazım.
"GİZLİ TANIK BEYANLARI TEK BAŞINA HÜKME ESAS ALINAMAZ"
Şimdi geldiğimiz noktada bir fiilin soruşturmaya tabi olabilmesi için kanuni bir tanıma uyması lazım. Bu ortadan kalktı. Yani bir suç tanımına uymasa dahi soruşturma yapılabiliyor. İki soruşturma yetkisi savcılara verilmiş içini istedikleri gibi doldurabilecekleri birer açık çek değil. Üç, kanunda açık hüküm var. Gizli tanık beyanı veya beyanları tek başına hükme esas alınamaz. Hükme esas alınamayan bir şey tutuklulukta nasıl esas alınıyor? Dört, iddianın kendisi bizatihi delil değildir. Şimdi öyle bir noktaya geldik ki iddia ama delil gibi sunuluyor. Hayır efendim masumiyet karinesi dediğiniz şey bunun için var. İddia bir delil değildir. Adı üstünde iddiadır. Ve masumiyet karinesi gereğince de suçsuzluğunu ispatlamakla da yükümlü değildir. Sanık iddia eden onu somut delillerle desteklemek zorundadır.
Hukukta normlar, maddeler belli maksatlarla düzenlenir. Bundan sapılmamalıdır. Mesela beni gene bir ceza hukukçusu olarak en rahatsız eden şeylerden bir tanesi gizli tanıklığın yanı sıra etkin pişmanlık hükmünün tamamen amacı dışında kullanılmaya başlanması. Etkin pişmanlık itirafçılık olarak algılanmamalıdır. Ve bir süre sonra da görüyorum ki etkin pişmanlık, etkin pişkinlik haline dönüştü. Şimdi bunlarla yürüyen bir yargılamadan adil bir sonuç beklemek, hukuka uygun meşruiyeti olan bir karar beklemek de kolay olmuyor.
Özellikle meslektaşlarımız bakımından bunu söylüyorum. Bakın, verilecek hükmün gene en önemli meşruiyet kaynaklarından bir tanesi savunma hakkı, değil mi? Savunma hakkının teminatı ve vasıtası ise avukat çok net. Avukat anayasanın 36. maddesindeki hak arama hürriyetinin vasıtası. Şimdi siz eğer herhangi bir yerde avukatın savunmasını süreyle süre baskısıyla kısıtlarsanız bu adil yargılanma hakkının açık ihlali olur."
Kocasakal, dava başlangıcında 80 bin olan belge ve rapor sayısının 350 bine çıktığının anımsatılarak "Burada birçok sanık beyanları, iddialarına, savunma tarafından itirazları var ve bunların tartışılmasını istiyor ama heyetin de bir an evvel karara gitmeye çalıştığını görüyoruz. Burada mütalaa istenirse yargılamanın güvenliği konusunda şüphe oluşüurur mu?" şeklindeki soru üzerine de şunları söyledi:
"İDEAL OLAN ADİL VE HIZLI YARGILAMA AMA HIZ ADİL YARGILAMA VE HÜKME FEDA EDİLEMEZ"
"İdeal olan tabii ki bir yargılamanın bir an önce bitirilmesidir. Hızlı olmasıdır. Ama hız adil bir yargılama ve hükme feda edilemez. Bakın ben size bir şey hatırlatayım. Hızlı trenle hızlandırılmış tren arasındaki fark 34 ölü. Pamukova. Pamukova. Bakın hızlı trenle hızlandırılmış tren. Şimdi hızlı yargılama başka bir şey. Hızlandırılmış yargılama başka bir şey. Yani burada birincil olan bir an önce bitirmek değil. Savunma hakkına sonuna kadar uyarak adil bir biçimde sonuçlandırmak, hukuka uygun bir karar verebilmek. Bunun da temeli savunma hakkına uyulması. Şimdi dolayısıyla savunma hakkının kısıtlanmasına bağlı olarak yürüyen bir yargılamadan adil bir sonuç beklemek öyle kolay bir şey değil. Yani mümkün de değil zaten."
"En başından beri bu dava ile ilgili siyasi saikle açılmış bir dava olduğu suçlaması getiriliyor ve buradaki yargılama sırasında da o hissiyatı herkes ediniyor. Sayın Adalet Bakanının sık sık bu dava ile ilgili beyanat vermesine ve geçen gün mecliste bir muhalefet milletvekiline dönük senin de dokunulmazlığın olmasaydı senin de evinden alacaktık diyecektim. Bir beyanda bulunmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?" sorusunu da Kocasakal şu şekilde yanıtladı:
"ÜLKEDE HUKUKSUZLUK BU BOYUTLARA ULAŞMIŞSA BİR GÜN HERKESE ÇIKABİLİR"
"Şöyle bakın biz meseleye kişiler üzerinden değil ilkeler üzerinden bakarız. Bence doğrusu da bu. Çünkü hukuk güvenliği herkes için gerekli bir şeydir. Bugünkü iktidar mensupları da dahil olmak üzere. Yani bir ülkede hukuk güvenliği yoksa hiç kimsenin hukuk güvenliği yoktur. Ve ben bunu amiyane hani olacak biraz ama daha iyi anlaşılsın diye şöyle söylüyorum. Hani Milli Piyango için böyle bir laf vardır ya size de çıkabilir. Şimdi bir ülkede hukuksuzluk bu boyutlara ulaşmışsa bir gün herkese çıkabilir. Üstelik bilet almasına da gerek yok. Suç işlemesine de gerek yok.
"ÜLKEDE EN AZ KONUŞMASI, HİÇ KONUŞMAMASI GEREKEN KİŞİ ADALET BAKANIDIR"
Şimdi o yüzden o soruya şöyle yanıt vermek istiyorum. İlkesel olarak bakın ilkeler hepimizin koruyucusu. Anayasanın 138. maddesi çok açık. Hiç kimse hakimlere yönelik talimat, emir veremez, tavsiye ve telkinde bulunamaz. Bu hüküm sizin için değil, benim için değil. Onu yapabilecek makamlarda olanlara yönelik. Ben hep iddialı bir şey söylüyorum. Diyorum ki bir ülkede belki de en az konuşması hiç konuşmaması gereken kişi Adalet Bakanıdır. Çünkü konumu dolayısıyla söyleyeceği her şeyin talimat, tavsiye, telkin olarak algılanma riski çok yüksektir. Dolayısıyla bir Adalet Bakanının devam eden bir soruşturmayla ya da yargılamayla ilgili hüküm mahiyetinde hatta bırakın sadece hüküm değil herhangi bir biçimde bir tavsiye veya telkin anlamına gelebilecek hiçbir açıklaması olamaz, kabul edilemez ve bu anayasaya aykırıdır ve artı suç teşkil ediyor.
Türk Ceza Kanunu 277. maddesi orada duruyor. Hakimi etkilemeye teşebbüs. Yani dolayısıyla bunlarla yürüyen bir yargılama olmaz. Buradan adil bir yargılamadan burada bahsedemezsiniz. Kötü olan şudur. Türkiye bunun acı tecrübelerini yaşamadı mı? Geçmişte de hatırlayınız lütfen Ergenekon-Balyoz döneminde deniyordu ki kuyumcu hassasiyetiyle tartıyoruz ama sonradan o tartının kefelerinde aslında hangi ağırlıkların olduğu ortaya çıktı. Şimdi dolayısıyla bugün eğip büktüğünüz hukuk yarın bir gün size de eğilip bükülür ve böyle uygulanır. O yüzden biz bakın İstanbul Barosu Başkanı olarak söylüyorum. Hukuksuzluk kimseyi abat etmez. Hukuk güvenliğinin olmadığı bir yerde hiç kimse güvende olamaz. Makamı, mevkisi ne olursa olsun. O yüzden biz İstanbul Barosu olarak herkesi hukuka davet ediyoruz. Herkesi. Ama şey budur, mesele budur."