CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, market raflarındaki domates fiyatları üzerinden artan
gıda enflasyonu ve vatandaşın düşen alım gücüne dikkati çekti. Kilosu 169,95 TL’ye satılan
domatesten alınan 4 adet ürünün toplam fiyatının 65,26 TL’ye ulaşması, temel gıda
ürünlerindeki fiyat artışını yeniden gündeme taşıdı. Bu hesaba göre bir domatesin ağırlığı
ortalama 96 gram, tanesinin fiyatı ise 16,32 TL oldu.
Genç, “Artık vatandaş pazarda, markette kilo hesabı yapamıyor; tane hesabı yapıyor.
Domatesin tanesi 16 lirayı geçmişse, burada sadece sebze fiyatından değil, çöken bir alım
gücünden söz ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’de gıda fiyatları uzun süredir genel enflasyonun en yakıcı başlıklarından biri haline
geldi. TÜİK’in Nisan 2026 verilerine göre tüketici enflasyonu yıllık yüzde 32,37 olurken, gıda
ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,55 olarak gerçekleşti. Aynı ay gıda fiyatları aylık
bazda da yüzde 3,70 arttı.
DOMATES ÜRETİMİ DÜŞTÜ
Domatesteki fiyat artışı yalnızca raf etiketiyle sınırlı değil. Tarım ve Orman Bakanlığı
verilerine göre 2025 yılında Türkiye’de domates üretimi 14 milyon 617 bin tondan 13 milyon
500 bin tona geriledi; yıllık düşüş yüzde 7,6 oldu. Sebze üretimi genelinde düşüş sınırlı kalsa
da domatesteki üretim kaybı, fiyat baskısını artıran unsurlardan biri olarak öne çıktı.
MARKETTE 40 ÜRÜNÜN 18’İNDE FİYAT ARTIŞI YAŞANDI
Üretici ile market arasındaki makas da vatandaşın sofrasına doğrudan yansıyor. TZOB’un
Nisan 2026 değerlendirmesine göre üretici-market fiyat farkı bazı ürünlerde yüzde 393,7’ye
kadar çıktı; markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı yaşandı. Aynı açıklamada gübre, yem,
elektrik ve tarım ilacı maliyetlerindeki artışa dikkat çekildi; mazot fiyatının yıllık yüzde 57,6
arttığı belirtildi.
Üretim maliyetleri cephesinde tablo daha da ağır. TZOB verilerine göre Nisan ayında
amonyum sülfat gübresi aylık yüzde 24,1, amonyum nitrat yüzde 17,6, üre gübresi yüzde 8,6
arttı. Son bir yılda ise amonyum sülfat yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2, üre gübresi
yüzde 76,2 zamlandı.
GENÇ: “ARADA KAZANAN KİM?”
Genç, bu tabloyu şöyle değerlendirdi:
“Çiftçi üretirken zarar ediyor, vatandaş alırken zorlanıyor. Arada kazanan kim? Çiftçi
kazanamıyor, tüketici alamıyor; ama market rafındaki fiyat her hafta değişiyor. Domatesin
serüveni artık tarladan sofraya değil, mazottan gübreye, kurdan enerjiye, enflasyondan
yoksulluğa uzanan bir hayat pahalılığı hikayesidir.”
Bölgesel savaş ve enerji fiyatlarındaki yükseliş de gıda fiyatlarını baskılayan önemli
unsurlardan biri oldu. ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın ardından Brent petrol,
saldırılardan önceki 72,48 dolar seviyesinden 2 Nisan’da 109,24 dolara çıktı; artış yüzde 50,7
oldu. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı çevresindeki
kriz de enerji piyasalarında belirsizliği artırdı.
Merkez Bankası da Nisan 2026 fiyat gelişmeleri değerlendirmesinde enerji fiyatlarının aylık
yüzde 14,40 arttığını, enerji grubu yıllık enflasyonunun yüzde 47,22’ye yükseldiğini açıkladı.
Raporda jeopolitik gelişmelerle artan enerji fiyatlarının akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarına
yansıdığı vurgulandı.
ASGARİ ÜCRETLİNİN BİR GÜNLÜK SOFRA MALİYETİ HIZLA BÜYÜYOR
Alım gücü hesabı ise krizin vatandaş açısından ne anlama geldiğini ortaya koyuyor. Asgari
ücretli bir vatandaş, kilosu 169,95 TL olan domatesten yaklaşık 165 kilo alabiliyor. Ancak 4
domatesin 65,26 TL tuttuğu bir alışverişte asgari ücretlinin bir günlük sofra maliyeti bile hızla
büyüyor.
En düşük emekli aylığı alan bir emekli ise, yalnızca 4 domateslik 65,26 TL’lik alışverişi
maaşından yaklaşık 306 kez yapabiliyor. Domatesin tanesinin 16,32 TL’ye çıktığı bir tabloda
emeklinin pazar çantası her geçen gün daha da hafifliyor.
CHP’Lİ GENÇ: “VATANDAŞ YARIN PAZARA ÇIKARKEN İKİ KEZ DÜŞÜNECEK”
Genç, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Asgari ücretli, emekli, çiftçi ve dar gelirli aynı hayat pahalılığı zincirinin farklı halkalarında
eziliyor. Çiftçi mazota, gübreye, elektriğe yetişemiyor; vatandaş market etiketine yetişemiyor.
İktidar ise bu yangını seyrediyor. Bugün 4 domatese 65 lira ödeyen vatandaş yarın pazara
çıkarken iki kez düşünecek. Bu mesele yalnızca domates meselesi değil; üreticinin
toprağından, emeklinin sofrasından, asgari ücretlinin cebinden eksilen lokmadır. Türkiye’de
artık domates bile lüks hale geldiyse, iktidarın ekonomi politikaları iflas etmiş demektir.”