Akdeniz’in en tehlikeli istilacı türlerinden biri olan balon balığı, deniz ekosistemini tahrip etmeye, yerli balık türlerini yok etmeye ve balıkçıların ağlarına zarar vermeye devam ediyor. Türkiye kıyılarında yıllardır büyüyen soruna karşı uygulanan teşvik sistemi ise yeniden tartışma konusu oldu.
Yunanistan Tarım Bakanlığı, Avrupa Birliği destekli yeni program kapsamında balıkçılara yakaladıkları balon balıkları için kilogram başına 5,33 avro, yani bugünkü kurla yaklaşık 283 lira ödeme yapacağını açıkladı. Üstelik balıkların taşınması, depolanması ve imha edilmesi gibi tüm operasyonel maliyetler de devlet tarafından karşılanacak.
Türkiye’de ise Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yürüttüğü destek programında balıkçılar, getirdikleri her balon balığı kuyruğu için 30 lira teşvik alıyor. Yunanistan bu yıl mücadeleye 1,5 milyon avro ayırırken Türkiye'de 2025 yılında Ege ve Akdeniz kıyılarında istilacı türle ilgili balıkçılara 524 bin lira ödeme yapıldı.
İki ülkenin aynı istilacı türle mücadele etmesine rağmen uyguladığı teşvik politikaları arasındaki fark dikkati çekiyor. Yunanistan, balıkçıyı ekonomik olarak sisteme dahil ederek balon balığının popülasyonunu hızla azaltmayı hedeflerken, Türkiye’deki destek miktarının yıllardır artan maliyetler karşısında yetersiz kaldığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Özellikle yakıt, bakım ve avlanma giderlerinin ciddi şekilde yükseldiği bir dönemde, balıkçılar 30 liralık desteğin mücadeleyi teşvik etmekten uzak olduğunu dile getiriyor.
Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyılarında balon balığı popülasyonu her geçen yıl artarken, uzmanlar bu istilacı türün denizlerde biyolojik çeşitliliği tehdit ettiğini, ekonomik değeri yüksek yerli balıkların yaşam alanlarını daralttığını ve balıkçılık sektörüne milyonlarca liralık zarar verdiğini belirtiyor.