CHP'den 2026 Bütçe Kanun Teklifi’ne muhalefet şerhi

CHP, 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ve 2024 yılı kesin hesap kanunu tekliflerine muhalefet şerhi düştü. Şerhte, bütçe sürecinin Anayasa ve 5018 sayılı Kanun hükümlerine uygun yürütülmediği, bütçe hakkının sistematik biçimde aşıldığı, eğitimden sağlığa, çevreden gençlik politikalarına kadar pek çok alanda ciddi yapısal sorunlar bulunduğu belirtildi.

CHP’nin 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’ne ilişkin 863 sayfalık muhalefet şerhinde, bütçe hakkı, makroekonomik perspektif, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’nin ekonomideki faturasının değerlendirilmesi, Türkiye ekonomisi, özel hesap uygulamaları, bakanlıklar ve bazı bakanlıklara bağlı olarak kurulan vakıflar gibi başlıklar ele alındı.

2026 yılı merkezi yönetim bütçe kanun teklifinin rakamsal açıdan değerlendirmesi yapılan şerhte, Türkiye ekonomisinin potansiyel büyüme hızının yüzde 5 olarak kabul edildiği belirtilerek "2024 yılında yüzde 3,3 olan büyüme hızının, 2025 yılında da yüzde 3,7 kalacağı, 2026 yılında yüzde 3,8’e, 2027 yılında yüzde 4,3 olacağı öngörülüyor. Bu gerçekleşirse Türkiye ekonomisi arka arkaya dört yıl yüzde 5’in altında büyümüş olacak ancak 2024 ve 2025 yıllarında olduğu gibi büyüme oranının 2026 yılında da hedefin altında kalması büyük olasılık" ifadeleri kullanıldı.

Değerlendirmede, millî gelire ilişkin tahmin ve veriler 2025 yılında Türkiye’de dolar bazında enflasyonun yüzde 13 olarak gösterildiği belirtilerek 2025 yılındaki 17 bin 748 doların Türkiye’deki satın alma gücü, 2024 yılında 15 bin 706 doların satın alma gücüne eşit bulunduğu kaydedildi. Kişi başına gelirin 17 bin dolar aşmasında ekonomik bir başarı olduğuna işaret edilen şerhte, "Aksine sokağa çıkıp vatandaşa bakıldığında dolar bazında yıllık gelirin 25 faizin payı var. AKP’nin Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekçi, geçen ay yaptığı bir açıklamada Türkiye’nin dolara yıllık yüzde 25 faiz kazandırdığını itiraf etti. 2024 yılında 200 bin doların yıl sonunda 225 bin dolara çıktığını söyledi" denildi.

Değerlendirmede, 2017 Anayasa değişiklikleriyle TBMM’nin bütçe hakkının zayıflatıldığı, bütçenin çıkmaması hâlinde bir önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranında uygulanması düzenlemesinin Meclis’in yetkisini işlevsizleştirdiği belirtildi.

Karşı oy metninde, Sayıştay’ın 2024 Genel Uygunluk Bildirimi’nde ödenek ve gider sapmalarını bütüncül değerlendirmediği, sapmaların TBMM’nin bütçe hakkını tartışmalı hale getirdiğinin rapora yansıtılmadığı ifade edildi.