BU YIL ÜZÜM ALIM FİYATI DA ÜRETİCİYİ MUTLU ETMEDİ
TMO'YA GÖRE, “ÜRETİCİ MEMNUN”
TMO Genel Müdürü, alım fiyatlarıyla ilgili yazılı yanıtında belirlenen fiyatları savundu.
TMO Genel Müdürünün 9 numara kuru üzüm için 95 lira, 10 numara kuru üzüm için 100 lira alım
fiyatı açıklandığını ve üreticilerin memnun olduğunu belirtmesine tepki gösteren Gürer, “Girdi
maliyetlerinin altında fiyat vererek üreticiyi nasıl koruyacaksınız? Geçen yılın altında bir fiyatla
üzüm satan üretici nasıl ayakta kalacak? Girdi maliyetlerinin yanında çiftçinin kendi emeği, faizi,
kirası ve gelecek yılın üretim maliyeti ne olacak?” diye sordu.
“ÜRETİCİ NE KAZANACAK?”
TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) faaliyetleri
görüşülürken düşük alım fiyatlarını gündeme getiren Ömer Fethi Gürer, örnek olarak ihraç ürünü de
olan üzümün alım fiyatlarına dikkat çekti. TMO Genel Müdürünün bu konudaki yanıtını eleştiren CHP
Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, verilen yanıtın üreticinin yaşadığı ekonomik sorunları ortadan
kaldırmadığını belirtti.
CHP'li Ömer Fethi Gürer, “TMO Genel Müdürü, 2026 yılında çekirdeksiz kuru üzüm piyasa fiyatlarının
kilogram başına 60 liraya kadar düştüğünü, bunun üzerine müdahale alımı yapıldığını, 10 numara
kuru üzüm için 100 lira, 9 numara kuru üzüm için 95 lira fiyat açıklandığını söylüyor. Ayrıca bu
alımların üreticilerde memnuniyet oluşturduğunu ifade ediyor. Üreticinin maliyetini karşılamayan bir
fiyatla nasıl memnuniyet sağlanacak? Üreticinin kilogram başına girdi maliyeti dikkate alındığında
üretici kâr sağlayamıyor. Bu parayla üretici nasıl geçinecek, borcunu nasıl ödeyecek, gelecek yıl
yeniden üretime nasıl hazırlanacak?” dedi.
Gürer, “Bir tarafta üretim maliyetleri artıyor, diğer tarafta üreticinin sattığı ürünün fiyatı geriliyor.
Mazot, gübre, ilaç, işçilik, sulama ve nakliye giderleri sürekli yükseliyor. Üretici bütün bu masrafları
karşılamak için borçlanıyor, faiz ödüyor, arazi kiralıyorsa kira ödüyor. Ürünü sattığında ise yaptığı
masrafı karşılayıp karşılayamadığı belirsiz. Tarımda, uygulamada üreticiyi koruyacak bir fiyat politikası
ortaya konulamıyor. Çiftçinin karşı karşıya kaldığı tablo budur.” ifadelerini kullandı.
“KURU ÜZÜM ALIM FİYATI DÜŞÜK KALDI”
CHP'li Ömer Fethi Gürer, “Kilogram maliyeti 90 liranın üzerinde olan kuru üzümde üreticinin kâr
edebilmesi, ailesinin geçimini sağlayabilmesi ve gelecek yıl yeniden üretim yapabilmesi için maliyetin
üzerinde bir fiyat oluşması gerekiyor. Üreticinin beklentisi, maliyetin üzerine yüzde 25 kâr payı ve
yüzde 30 insanca yaşam payı eklenerek kilogram başına alım fiyatı uygulanmasıdır. TMO'nun 95 liralık
alım fiyatı bu beklentinin çok gerisinde kalıyor. 10 numara üzüm için açıklanan 100 lira da üreticinin
geçimini sağlayacak bir fiyat düzeyini ortaya koymuyor.” dedi.
Üreticinin yaşadığı sorunun yalnızca 2026 yılıyla sınırlı olmadığını ifade eden CHP Milletvekili Ömer
Fethi Gürer, geçmiş yıllardaki fiyatları da gündeme getirdi.
Gürer, “2024 yılında TMO, 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 lira alım fiyatı açıkladı. 2025
yılında TARİŞ'in açıkladığı referans fiyat da 120 lira oldu. Ancak üreticinin girdi maliyetleri aynı yerde
durmadı. Mazot fiyatı 2026 yılında 55 liradan başlayarak 83 liraya kadar çıktı. Şaraplık yaş üzümün
alım fiyatı geçen yıl 16-18 lira düzeyindeyken bu yıl 11 liraya kadar geriledi. Üretici daha fazla masraf
yapıyor ama ürününü daha düşük fiyatla satmak zorunda kalıyor. Bu koşullarda bağcılık nasıl
sürdürülecek?” diye konuştu.
“ÜRETİM ARTIYOR AMA ÜRETİCİNİN GELİRİ ARTMIYOR”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Türkiye, dünya kuru üzüm ihracatının yaklaşık yüzde 30-
35'ini karşılıyor. Böyle önemli bir üründe üreticinin fiyat karşısında korunması gerekir. Ancak üretim
miktarının artması, üreticinin daha fazla kazanması anlamına gelmiyor. Rekolte yükseliyor, ürün
ortaya çıkıyor ama piyasada fiyat düşüyor. Üretici ürününü satmak için beklediğinde fiyat daha da
gerileyebiliyor. Ürününü satmak zorunda kaldığında ise maliyetini bile karşılayamıyor. Üretici bu
nedenle her sezon biraz daha borçlanıyor.
TMO Genel Müdürü, 2017 yılından bu yana çeşitli yıllarda yedi kez çekirdeksiz kuru üzüm alımıyla
görevlendirildiklerini ifade ediyor. Ancak önemli olan kaç kez alım yapıldığı değil, bu alımların
üreticinin gelirine ve piyasadaki fiyat istikrarına nasıl yansıdığıdır. TMO'nun piyasaya müdahalesi,
üreticinin ürününü değerinde satmasını sağlamalıdır. Üreticiyi korumak yalnızca alım fiyatı
açıklamakla olmaz. Açıklanan fiyat üreticinin maliyetini, emeğini ve geçimini karşılamalıdır.” dedi.
Gürer, tarımda üretim planlamasının fiyat politikasıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini belirterek
TMO'nun üreticinin maliyetini esas alan, piyasada etkin alım yapan ve çiftçinin gelecek yıl da
üretimde kalmasını sağlayan bir politika izlemesi gerektiğini ifade etti.