2027 yılı bütçesinde alkollü içecekler, tütün mamulleri ve şans oyunlarından toplam 1 trilyon 159 milyar 962 milyon 648 bin lira vergi geliri beklenmesine dikkat çeken Gürer, bu üç kalemdeki vergi gelirlerinin toplam 22 trilyon 139 milyar liralık vergi beklentisinin yüzde 5’ini oluşturduğunu belirtti. Gürer, vatandaşın gelir kaybı yaşadığı bir dönemde şans oyunlarından elde edilmesi beklenen vergi gelirindeki artışın da düşündürücü olduğunu vurgulayarak, bu kaynakların bağımlılıkla mücadele ve tedavi hizmetlerine ayrılması önerisini yineledi.
“BU BÜTÇE GENİŞ KESİMLERİN SORUNLARINA ÇÖZÜM ÜRETMİYOR”
2027 yılı Merkezi Bütçe Kanunu Teklifi’nin Cumhurbaşkanı Yardımcısının sunumuyla Plan ve Bütçe Komisyonuna geldiğini belirten Gürer, “2027 yılı Merkezi Bütçe Kanunu Teklifi, Cumhurbaşkanı Yardımcısının sunumuyla Plan ve Bütçe Komisyonuna geldi. Böylece 2027 yılının bütçe tablosu netleşti. Bu bütçe, işçinin, çiftçinin, esnafın, emeklinin, engellinin ve sanayicinin sorunlarına çözüm üreten bir bütçe olmaktan çok, faiz ve vergi üzerinden oluşturulmuş bir bütçe olarak görülüyor. Bu anlamda mağdur olan kesimlerin beklentileri de bütçede yer bulmamış” dedi.
Gürer, “Emeklilikte kademe bekleyenler, staj ve çıraklık mağdurları, taşeronda kalanlar gibi geniş kesimlerin umutlarını karşılayan; emekli maaşlarının emeklilerin açlık sınırının altında kalmayacak bir gelirle yaşamasını sağlayan ya da asgari ücreti açlık sınırının üstünde bir tutara çıkaran bir yaklaşımla oluşturulmuş bütçe değil. Onun için bu mücadelelerin yükselmesiyle bütçenin yeniden değerlendirilmesi ve sorun yaşayan kesimlerin sorunlarına çare olacak bir düzenleme yapılması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum” diye konuştu.
ALKOL VERGİSİNDE 2027 BEKLENTİSİ 259 MİLYAR 670 MİLYON LİRA
Gürer, “Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde yer alan verileri değerlendirdiğimizde, önemli ölçüde gelir sağlanan vergi kalemleri arasında şans oyunlarının, alkollü içeceklerin ve tütün mamullerinin olduğunu görüyoruz. Alkollü içeceklerden 2022 yılı bütçesinde 38 milyar 129 milyon 649 bin lira gelir beklenirken gerçekleşen gelir 43 milyar 962 milyon 38 bin lira oldu. 2026 yılı için başlangıçta 191 milyar 615 milyon 236 bin lira gelir tahmin edildi, yıl sonu gerçekleşme beklentisinin 196 milyar 945 milyon 957 bin liraya yükseldi. 2027 yılında ise 259 milyar 670 milyon 299 bin liralık alkollü içecek vergisi alınması hesaplanıyor. Artış ise yüzde 31. Yani alkollü içeceklerde 2027 yılında en az yüzde 31'lik bir artışın gerçekleşeceği, bütçedeki veriler üzerinden görülmüş oluyor” şeklinde konuştu.
TÜTÜN MAMULLERİNDEN 795 MİLYAR 979 MİLYON LİRALIK VERGİ BEKLENİYOR
Tütün mamullerinden alınan vergilerde de yüksek tutarlı artışlar öngörüldüğünü belirten Gürer, 2027 yılı bütçe beklentisinin 795 milyar 979 milyon 342 bin lira olduğunu söyledi.
Gürer, “2022 yılında tütün mamullerinden 87 milyar 604 milyon 226 bin lira gelir tahmin edilmiş, gerçekleşen gelir 101 milyar 275 milyon 864 bin lira olmuştu. 2026 yılı bütçesinde 563 milyar 2 milyon 771 bin lira gelir öngörüldü ancak gerçekleşme beklentisinin 600 milyar 811 milyon 781 bin liraya çıktı. 2027 yılı için ise 795 milyar 979 milyon 342 bin liralık bir vergi beklentisi var. Tütün mamullerindeki bu vergi beklentisine de yüzde 32,5 oranında bir artış öngörülüyor. Yani 2027 yılında alkolde yüzde 31, tütünde yüzde 32,5 artış öngörülmesi, bu mamul ürünlerin fiyatlarında en azından vergi açısından dahi bu kadar artış olacağını gösteriyor” dedi
ŞANS OYUNLARINDAN BEKLENEN VERGİ GELİRİ YÜZDE 30,2 ARTACAK
Vatandaşın gelirinin daralması ve yoksulluğun artmasıyla şans oyunlarından umut arayanların sayısının arttığını belirten Gürer, bu değerlendirmesini bütçede öngörülen vergi gelirlerindeki artış üzerinden yaptığını söyledi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “İşin diğer bir ilginç tarafı ise vatandaşın geliri daraldıkça, yokluk ve yoksulluk arttıkça şans oyunlarından umut arayanların sayısındaki artış. Bu kanıya nereden varıyoruz? Bu kanıya da toplanan vergi üzerindeki artış üzerinden yaklaşıyoruz. Şans oyunlarından 2022 yılında 9 milyar 293 milyon 74 bin lira gelir tahmin edilmiş, gerçekleşen tutar 10 milyar 300 milyon 259 bin lira olmuştu. 2026 yılı için 67 milyar 11 milyon 752 bin lira olarak tahmin edilen gelirin, yıl sonunda 80 milyar 92 milyon 322 bin liraya ulaşmasının bekleniyor, bu kalemdeki artış ise yüzde 44 oldu. 2027 yılı için şans oyunlarından 104 milyar 313 milyon 7 bin lira vergi geliri bekleniyor” dedi.
Gürer, “Burada da 24 milyar 544 milyon 328 bin liralık bir artış var. Yani vergideki artış, bu bağlamda oynanan oyun sayısındaki artışın da yansıması. Artış yüzde 44.” dedi.
Vatandaşların ekonomik sıkıntılar nedeniyle şans oyunlarına yöneldiğini savunan Gürer, “2027 yılı için öngörülende, şans oyunlarından 104 milyar 313 milyon 7 bin liralık vergi elde edileceği tahmin ediliyor. Bu artış ise yüzde 30,2. Vatandaş son cebindeki parayı da şans oyunlarıyla bir umut arayarak buraya yatırıyor.” ifadelerini kullandı.
ÜÇ KALEMDE TOPLAM 1 TRİLYON 159 MİLYAR 962 MİLYON LİRA
Alkollü içecekler, tütün mamulleri ve şans oyunlarından 2027 yılında elde edilmesi beklenen toplam vergi gelirini açıklayan Gürer, üç kalemin toplamının 1 trilyon 159 milyar 962 milyon 648 bin liraya ulaştığını belirtterek,
“2027 yılının genelinde alkollü içeceklerden 259 milyar 670 milyon 299 bin lira, tütün mamullerinden 795 milyar 979 milyon 342 bin lira, şans oyunlarından 104 milyar 313 milyon 7 bin lira olmak üzere toplamda 1 trilyon 159 milyar 962 milyon 648 bin liralık bir vergi geliri bekleniyor. Hani tütünle, alkolle, kumarla mücadele edildiği söyleniyor ya… Onlarla mücadele ettiğini söyleyen iktidarın vergi için alacağı tutar, yalnızca bu üç kalemde 1 trilyon 159 milyar 962 milyon 648 bin lira” şeklinde konuştu.
Üç kalemdeki vergi beklentisinin toplam vergi beklentisi içindeki payını da değerlendiren Gürer, “22 trilyon 139 milyar liralık bir vergi beklentisi içinde bu tutar yüzde 5'e tekabül ediyor.” dedi.
“BU GELİRLER BAĞIMLILIKLA MÜCADELEYE AYRILSIN”
Gürer, “Bildiğiniz gibi tüm kamuda çalışan memurun maaşı, ayrım yapılmaksızın bu gelirlerden de yararlanılarak veriliyor. Yani kendisi alkole karşıdır, tütün tüketmiyordur, şans oyunu oynamıyordur. Ama bu ürünlerden elde edilen vergiyle maaş alan bir kesim de var. Daha önce bu konuda bir öneride bulunmuştuk. Örneğin, ‘Ben alkollü içecek vergisini almam maaş olarak.’ diyenlerin olabileceği varsayımıyla, bu üç kalemde sağlanan verginin, madde bağımlılığı nedeniyle sorun yaşayan ciddi bir kesimin varlığı dikkate alınarak bu alana ayrılması ve yatırım yapılması sağlansın” diye konuştu.
Gürer, bu vergi gelirlerinin kamu çalışanlarının maaşlarına dahil edilmesi yerine bağımlılıkla mücadele alanında kullanılmasını önererek, “Yani alkolden, tütünden, kumardan ve şans oyunlarından gelir sağlanıyorsa bu gelirler çalışanların maaşlarının içine katılmasın. Bunun yerine ilgili tedavi merkezlerinin yapılması ya da bu yolda psikolojik desteğe ihtiyaç duyanlara kaynak ayrılması sağlansın” dedi
“VERGİLER YÜKSELİYOR AMA TÜKETİMDE DEĞİŞİKLİK OLMUYOR”
Vergi gelirlerinin her yıl yükselmesine karşın tüketimde beklenen değişimin görülmediğini ifade eden Gürer, “Kalem olarak ortaya çıkan tablo gerçekten düşündürücü. Vergiyi artırıyorsunuz, vergi gelirinizin içine katıyorsunuz. Bunlarla mücadele ettiğinizi söylüyorsunuz ama her yıl rakamlar yükselerek devam ediyor. Bunun yanında, tüketilen ürünlerin daha çok talep görenlerinin vergisi artmasına rağmen tüketimde bir değişiklik olmadığı da görülüyor” dedi.
Bütçenin toplumun geniş kesimlerinin beklentilerini öncelemediğini belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bu bütçede bu tür vergilendirmelerin yanı sıra geniş kesimlerin beklentilerinin önceliklendirilmediği görülüyor. Bütçeyi bir faiz ve vergi bütçesi olarak değerlendirmek olası. Onun için sorunları çözmekten çok mevcut durumu sürdürmeyi hedefleyen bir bütçenin varlığını ifade etmek istiyorum” diyerek konuşmasını sonlandırdı.